Διατροφικές διαταραχές

ΤΙ ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟΝ ΟΡΟ «ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ»;

Ο όρος «διατροφική διαταραχή» αναφέρεται στη διαταραγμένη σχέση του ατόμου με την τροφή. Συνήθως τα άτομα που πάσχουν από αυτού του είδους τη διαταραχή έχουν συναισθηματικά και ψυχολογικά προβλήματα, τα οποία

προσπαθούν να διαχειριστούν μέσω της πρόσληψης τροφής. Οι διατροφικές διαταραχές χαρακτηρίζονται από υπερβολική ανησυχία για το σχήμα και το βάρος του σώματος, που οδηγεί σε μη υγιείς συμπεριφορές ελέγχου του βάρους, όπως: αποφυγή φαγητού, υπερφαγία, χρήση καθαρτικών, υπεργυμναστική, πρόκληση εμετού.

Ποιες είναι οι διατροφικές διαταραχές;
1) Νευρική ανορεξία
2) Νευρική βουλιμία
3) Αδηφαγική διαταραχή

ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ
Η νευρική ανορεξία είναι μια ασθένεια κατά την οποία το άτομο προσπαθεί να αποκτήσει ένα εξαιρετικά χαμηλό σωματικό βάρος, ως αποτέλεσμα της προκατάληψης που έχει για το σωματικό βάρος και της φοβίας για πιθανή αύξησή του. Στους ενήλικες η διάγνωση γίνεται όταν ο Δείκτης Μάζας Σώματος είναι μικρότερος από 17,5. Η απώλεια βάρους μπορεί να επιτευχθεί μέσω δίαιτας ή μέσω αποφυγής τροφίμων που πιστεύεται ότι αυξάνουν το βάρος (περιοριστικού τύπου) είτε με υπερβολική γυμναστική και εκκαθαριστικές συμπεριφορές (ανορεξία βουλιμικού τύπου). Χαρακτηριστικό της ασθένειας είναι ότι το χαμηλό βάρος είναι επιθυμητό από τον ασθενή παρά, το γεγονός ότι είναι ιδιαίτερα ανησυχητική αυτή η κατάσταση. Ο ασθενής με την επίτευξη του χαμηλού βάρους θεωρεί ότι αποκτά δύναμη και αυτοέλεγχο και αυξάνεται η αυτοπεποίθησή του. Επομένως αδυνατεί να δει την πραγματικότητα και αρνείται ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα παρά τα σωματικά και συναισθηματικά συμπτώματα που εμφανίζει. Η διαταραχή εμφανίζεται συχνότερα στην εφηβεία, κυρίως στα κορίτσια. Συνήθως υπάρχει ιστορικό παχυσαρκίας ή αύξησης του βάρους στην αρχή της εφηβείας συνοδευόμενη με προσπάθεια απώλειας βάρους. Παρόλο που τα περισσότερα άτομα επιθυμούν να τελειώσουν τη δίαιτα όσο πιο γρήγορα γίνεται, τα άτομα με ανορεξία αυξάνουν την αφοσίωσή τους στη δίαιτα και απομονώνονται.

Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του ατόμου που πάσχει από νευρική ανορεξία;

  • Ο Δ.Μ.Σ είναι μικρότερος του 17
  • Έντονος φόβος για την απόκτηση βάρους
  • Συνέχιση της δίαιτας ακόμα και όταν ο στόχος για το βάρος έχει επιτευχθεί
  • Διαστρεβλωμένη εικόνα σώματος
  • Απουσία τουλάχιστον τριών διαδοχικών εμμηνορρυσιακών κύκλων ή μη εμφάνιση εμμήνου ρήσης όταν πρόκειται για εφηβικές ηλικίες
  • Καθυστερημένη σεξουαλική ωρίμανση
  • Τελετουργική στάση προς το φαγητό
  • Υπερβολική γυμναστική
  • Κατάθλιψη και κοινωνική απομόνωση
  • Άρνηση και επιθετικότητα
  • Οικογενειακά προβλήματα


NΕΥΡΙΚΗ ΒΟΥΛΙΜΙΑ
Χαρακτηρίζεται από τακτικά επεισόδια υπερφαγίας, συνήθως ΚΡΥΦΑ, κατά τα οποία καταναλώνονται φαγητά που θεωρούνται παχυντικά και «απαγορευμένα» (πατατάκια, παγωτά, σοκολάτες, αναψυκτικά, ψωμί, δημητριακά) για κάποιον που θέλει να ελέγξει το βάρος του. Τις περισσότερες φορές το φαγητό τρώγεται γρήγορα και χωρίς να απολαμβάνεται. Το άτομο μετά το υπερφαγικό επεισόδιο διακατέχεται από αισθήματα άγχους, ενοχής και ντροπής. Μετά από το επεισόδιο υπερφαγίας το άτομο θα προσπαθήσει να ξεφορτωθεί τις θερμίδες με αντισταθμιστικές ή εκκαθαριστικές μεθόδους: όπως την πρόκληση εμετού ή τη λήψη καθαρτικών ή διουρητικών είτε την υπερβολική γυμναστική ή παραμένοντας νηστικό για μεγάλο χρονικό διάστημα προκειμένου να αποφευχθεί η πρόσληψη βάρους. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Έχει παρατηρηθεί ότι στα άτομα που πάσχουν από βουλιμία , η αυτοεκτίμηση επηρεάζεται σημαντικά από σκέψεις σχετικά με το βάρος και το σχήμα του σώματος και υπάρχει έντονος φόβος για αύξηση βάρους.Τέλος τα άτομα που πάσχουν από βουλιμία συνήθως είναι φυσιολογικού βάρους ή υπέρβαρα.


ΑΔΗΦΑΓΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ
Πρόκειται για συχνά επεισόδια υπερφαγίας, κατά τα οποία καταναλώνονται μεγάλες ποσότητες φαγητού σε μικρό χρονικό διάστημα, μόνο που το άτομο δεν καταφεύγει σε εκκαθαριστικές ή αντισταθμιστικές μεθόδους όπως συμβαίνει στη νευρική βουλιμία. Κατά τη διάρκεια αυτών των επεισοδίων το άτομο αισθάνεται ότι χάνει τον έλεγχο και ότι δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει. Τα άτομα που πάσχουν από αδηφαγική διαταραχή συνήθως είναι παχύσαρκα.

Για να διαγνωστεί η αδηφαγική διαταραχή απαιτείται η παρουσία τουλάχιστον 3 από τα παρακάτω κριτήρια:

Α) Συχνά επεισόδια υπερφαγίας κατά τα οποία το άτομο καταναλώνει αντικειμενικά μεγάλη ποσότητα τροφής
Β) Τα επεισόδια αυτά συνοδεύονται από αίσθημα απώλειας ελέγχου
Γ) Τα υπερφαγικά επεισόδια χαρακτηρίζονται από τουλάχιστον 3 από τα παρακάτω κριτήρια:

  • Το άτομο τρώει πιο γρήγορα από το συνηθισμένο
  • Το άτομο τρώει χωρίς να πεινάει
  • Το άτομο τρώει χωρίς την παρουσία άλλων ατόμων
  • Το άτομο τρώει μέχρι να νιώσει δυσφορία
  • Το άτομο νιώθει σα να το σπρώχνει μια ξένη δύναμη στο να φάει
  • Το άτομο νιώθει ενοχές και δυσφορία μετά το υπερφαγικό επεισόδιο

Δ) Τα υπερφαγικά επεισόδια συμβαίνουν τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα για τουλάχιστον 3 μήνες
Ε) Δεν χρησιμοποιούνται εκκαθαριστικές ή αντισταθμιστικές μέθοδοι για την επίτευξη της απώλειας βάρους