Ο θηλασμός είναι από τις πιο τρυφερές και δυνατές στιγμές ανάμεσα σε μια μητέρα και το μωρό της.
Είναι ένα χάδι, μια αγκαλιά, ένας αθέατος διάλογος που χτίζει εμπιστοσύνη, ασφάλεια και έναν δεσμό που θα κρατήσει μια ζωή. Πίσω όμως από αυτή την καθημερινή πράξη αγάπης, το σώμα της μητέρας εργάζεται ασταμάτητα.
Δημιουργεί γάλα, προσαρμόζεται στις ανάγκες του μωρού, ανταποκρίνεται στις αλλαγές της ημέρας, της διάθεσης, της κούρασης. Και εδώ έρχεται ο καθοριστικός ρόλος της διατροφής.
Όχι με την έννοια του «τέλειου πιάτου» ή μιας αγχωτικής λίστας «απαγορευμένων», αλλά ως σύμμαχος. Ως ένας τρόπος για να νιώθει η μητέρα πιο δυνατή, πιο ήρεμη, πιο ικανή να δώσει και να φροντίσει.
Μια ισορροπημένη διατροφή θηλασμού δεν κάνει το μητρικό γάλα «καλύτερο», το γάλα είναι από μόνο του μοναδικό. Κάνει όμως την μητέρα πιο ανθεκτική, πιο ενεργή, πιο υγιή.
Της δίνει το καύσιμο για να συνεχίζει αυτό το μαγικό ταξίδι.
Ο θηλασμός & η σημασία του για την υγεία μητέρας-βρέφους
Ο θηλασμός αποτελεί τον φυσιολογικό και πλέον ενδεδειγμένο τρόπο σίτισης του νεογνού, προσφέροντας βέλτιστη σύνθεση θρεπτικών, ανοσολογικών και βιοδραστικών συστατικών.
Το μητρικό γάλα αποτελεί ένα ζωντανό βιολογικό υγρό με δυναμική σύνθεση, η οποία προσαρμόζεται στις ανάγκες του παιδιού σε κάθε στάδιο ανάπτυξης.
Η σημασία του θηλασμού δεν περιορίζεται μόνο στη διατροφή του βρέφους. Επηρεάζει ουσιαστικά την σωματική και ψυχική υγεία της μητέρας, ενώ τα οφέλη του εκτείνονται και σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.
Η διατροφή της θηλάζουσας, δεν μεταβάλλει δραματικά τνη σύσταση των βασικών μακροθρεπτικών συστατικών του γάλακτος. Επηρεάζει όμως επιμέρους μικροθρεπτικά συστατικά, την ενεργειακή της επάρκεια και την ποιότητα της γαλουχίας.
Ενεργειακές και μακροθρεπτικές ανάγκες της θηλάζουσας μητέρας
Κατά την διάρκεια του θηλασμού, ο οργανισμός της μητέρας καταναλώνει σημαντική ποσότητα ενέργειας προκειμένου να παραγάγει και να εκκρίνει μητρικό γάλα.
Οι μέσες ενεργειακές ανάγκες αυξάνονται περίπου κατά 500 θερμίδες ημερησίως. Ωστόσο, η ακριβής τιμή διαφοροποιείται ανάλογα με τον σωματότυπο, το επίπεδο δραστηριότητας και την επιθυμητή απώλεια βάρους μετά την κύηση.
Η διατήρηση μιας ελάχιστης πρόσληψης 1.800 θερμίδων την ημέρα θεωρείται απαραίτητη για την ομαλή γαλουχία. Η πρόσληψη πρωτεΐνης πρέπει να είναι επαρκής ώστε να διασφαλίζεται η ανασύνθεση των μητρικών ιστών και η ποιότητα του γάλακτος.
Παράλληλα, η ποσότητα και η ποιότητα των λιπαρών οξέων στην μητρική διατροφή επηρεάζουν την σύσταση σε λιπαρά του γάλακτος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα ω-3 λιπαρά οξέα, όπως το DHA, τα οποία συνδέονται με νευρολογικά οφέλη για το βρέφος.
Οι υδατάνθρακες είναι κύρια πηγή ενέργειας για την σύνθεση λακτόζης. Αποτελούν βασικό στοιχείο της καθημερινής πρόσληψης της μητέρας, με έμφαση στους σύνθετους υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη.
Θηλασμός: Ποια μικροθρεπτικά συστατικά χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
Κατά τον θηλασμό, ορισμένα μικροθρεπτικά συστατικά απαιτούν αυξημένη πρόσληψη λόγω των αναγκών της μητέρας και της μεταφοράς τους μέσω του μητρικού γάλακτος.
Το ασβέστιο αποτελεί βασικό στοιχείο. Οι ανάγκες σε αυτό παραμένουν υψηλές προκειμένου να διατηρηθεί η ομοιόσταση του μεταλλικού περιεχομένου στο γάλα χωρίς να επιβαρυνθούν τα οστά της μητέρας.
Η βιταμίνη D, απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου, βρίσκεται περιορισμένη στο μητρικό γάλα και συχνά απαιτεί συμπληρωματική χορήγηση.
Ο σίδηρος παραμένει κρίσιμος για την μητέρα, ιδιαίτερα μετά την απώλεια αίματος κατά τον τοκετό.
Το ιώδιο είναι απαραίτητο για την φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς και την εγκεφαλική ανάπτυξη του βρέφους. Η ανεπαρκής πρόσληψη μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την συγκέντρωσή του στο γάλα.
Η βιταμίνη Β12 αποτελεί βασικό στοιχείο για μητέρες που ακολουθούν αυστηρά φυτοφαγική διατροφή. Η έλλειψή της αντανακλάται άμεσα στο γάλα και μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του βρέφους.
Θηλασμός και ενυδάτωση
Η ενυδάτωση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη συνολική λειτουργία της γαλουχίας.
Η παραγωγή μητρικού γάλακτος απαιτεί υγρά, με αποτέλεσμα ο συνολικός ημερήσιος όγκος υγρών που χρειάζεται η μητέρα να φτάνει περίπου τα 2,5 έως 3 λίτρα.
Το νερό αποτελεί το βασικότερο υγρό, αλλά η συνολική πρόσληψη περιλαμβάνει και τροφές πλούσιες σε υγρασία. Αν και η κατανάλωση υπερβολικών ποσοτήτων νερού δεν αυξάνει την παραγωγή γάλακτος, η υποενυδάτωση μπορεί να συμβάλει σε μειωμένη ενεργητικότητα και δυσφορία.
Ποιες ουσίες και τρόφιμα χρειάζεται να περιοριστούν στην διατροφή θηλασμού
Η καφεΐνη μπορεί να καταναλωθεί με μέτρο, καθώς ποσότητες έως 200–300 mg ημερησίως θεωρούνται ασφαλείς. Η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να οδηγήσει σε νευρικότητα ή διαταραχές ύπνου στο βρέφος.
Η κατανάλωση αλκοόλ δεν συστήνεται. Παρ’ όλα αυτά, εάν η μητέρα επιλέξει να καταναλώσει αλκοόλ, είναι σημαντικό να μεσολαβεί επαρκές χρονικό διάστημα πριν τον επόμενο θηλασμό ώστε να αποβληθεί από τον οργανισμό.
Επιπλέον, ορισμένα είδη ψαριών με υψηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο όπως ο ξιφίας, ο καρχαρίας και μεγάλα είδη τόνου, καλό είναι να αποφεύγονται.
Θηλασμός & οφέλη για το βρέφος
Ο θηλασμός εξασφαλίζει στο νεογνό ένα μοναδικό σύνολο θρεπτικών συστατικών, αντισωμάτων και βιοδραστικών μορίων που ενισχύουν την ανοσολογική του λειτουργία και προάγουν την φυσιολογική ανάπτυξη.
Το μητρικό γάλα περιέχει εύπεπτες πρωτεΐνες, ωφέλιμα λιπαρά οξέα, λακτόζη, βιταμίνες, μέταλλα, καθώς και ανθρώπινους γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες, οι οποίοι συμβάλλουν στην διαμόρφωση υγιούς εντερικής μικροβιακής χλωρίδας.
Τα παιδιά που θηλάζουν εμφανίζουν μειωμένη συχνότητα λοιμώξεων όπως γαστρεντερίτιδες και λοιμώξεις του αναπνευστικού, παρουσιάζουν χαμηλότερο κίνδυνο αλλεργιών, παιδικής παχυσαρκίας και σακχαρώδους διαβήτη τύπου 1 και 2, ενώ επωφελούνται και από αυξημένη γνωστική ανάπτυξη.
Οφέλη του θηλασμού για την μητέρα
Η μητέρα ωφελείται από τον θηλασμό τόσο άμεσα όσο και μακροπρόθεσμα.
Η έκκριση ωκυτοκίνης που προκαλείται κατά τον θηλασμό βοηθά στη συστολή της μήτρας μετά τον τοκετό, μειώνοντας τον κίνδυνο αιμορραγίας και επιταχύνοντας την επιστροφή της στο αρχικό της μέγεθος.
Επίσης, η αυξημένη ενεργειακή δαπάνη που απαιτεί ο θηλασμός συμβάλλει στην σταδιακή μείωση του βάρους της εγκυμοσύνης.
Σε μακροχρόνιο επίπεδο, ο θηλασμός συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών, καθώς και με μείωση της πιθανότητας ανάπτυξης καρδιαγγειακών νοσημάτων και διαβήτη τύπου 2.
Επιπλέον, η διαδικασία του θηλασμού ενισχύει τον ψυχολογικό δεσμό μητέρας–βρέφους, μειώνοντας παράλληλα την πιθανότητα εμφάνισης επιλόχειας κατάθλιψης.
Καταλήγοντας
Η ορθή διατροφική υποστήριξη της θηλάζουσας μητέρας στηρίζεται στην επάρκεια ενέργειας, στην ποιοτική πρόσληψη μακροθρεπτικών συστατικών, στην ιδιαίτερη προσοχή σε βασικά μικροθρεπτικά στοιχεία και στην επαρκή ενυδάτωση.
Η επιλογή ισορροπημένων και ποικίλων τροφών προάγει την υγεία της μητέρας και εξασφαλίζει, έμμεσα, την ποιότητα του μητρικού γάλακτος.
Παράλληλα, τα οφέλη του θηλασμού για το βρέφος και τη μητέρα καθιστούν τη γαλουχία μία από τις σημαντικότερες πρακτικές δημόσιας υγείας.
Εξειδικευμένη υποστήριξη για διατροφή θηλασμού
Βρίσκεστε σε θηλασμό και χρειάζεστε καθοδήγηση;
Έχω την κατάλληλη εμπειρία και εκπαίδευση στην διατροφή για θηλάζουσες γυναίκες και μπορώ να σας βοηθήσω! Ανεξάρτητα από το πού βρίσκεστε, μπορούμε να συνεργαστούμε δια ζώσης ή διαδικτυακά.
Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου με οποιονδήποτε από τους ακόλουθους τρόπους σας επιθυμείτε και θα χαρώ να σας εξυπηρετήσω:
- τηλεφωνήστε μου στο 2410418676
- επικοινωνήστε μαζί μου μέσω της φόρμας επικοινωνίας της ιστοσελίδας
- στείλτε μου email στο info@georgiamavrogianni.gr
